İNSAN ONTOLOJİSİ AÇISINDAN IMMANUEL KANT’TA KİŞİ (PERSON) KAVRAMI

18. yüzyıl Aydınlanma çağı filozoflarından biri olan Immanuel Kant, kendi döneminde hakim bilimsel bir anlayış olan doğa mekanizminin felsefedeki tezahürü olarak determinizm yaklaşımına karşı özgürlüğü ve dolayısıyla ahlakı savunmak adına, doğa mekanizminden bağımsız olan bir alanın olanağını ortaya koymuş ve bunun da bu mekanizmden farklı olarak deneye tâbi olmayan bir biçimde a priori ve sadece pratikte onaylanabileceğini savunmuştur. Ama öte yandan da doğadaki mekanizmi veya nedenselliği reddetmemiştir. “Mundus sensibilis” (duyulur dünya) ve “mundus intelligibilis” (düşünülür dünya) olarak ayrımladığı sistemde, doğa mekanizmi duyulur dünyaya aitken, özgürlük ve ahlak düşünülür dünyaya ait olagelmiştir. Kant bu bağlamda kişilik eğilimi ve kişi kavramlarından ilkini -duyulur dünyaya atıfla- insan doğasının kapsamına, ikincisini -düşünülür dünyaya atıflaahlakın kapsamına almıştır. Bu çalışmada, söz konusu kavramlar üzerinden, Kant’ın, ahlak felsefesinde hayvanlık-insanlık-kişilik olarak yaptığı ayrım içerisinde ahlaki açıdan en üst konuma sahip olan kişi (person) kavramını, ontolojik ve etik bakımdan insan doğası tartışmaları çerçevesinde analiz etmekte; kişi kavramının fiziki bir ayrımdan ziyade, temelde “iki yön” yerine “iki dünya” ayrımının olduğunu kabul etmek suretiyle geçerlilik kazanan ahlaki bir ayrıma dayandığını ortaya koymayı amaçlamaktayım.

Erişime Açık
Görüntülenme
6
06.03.2023 tarihinden bu yana
İndirme
2
06.03.2023 tarihinden bu yana
Son Erişim Tarihi
05 Haziran 2024 12:52
Google Kontrol
Tıklayınız
Tam Metin
Tam Metin İndirmek için tıklayın Ön izleme
Detaylı Görünüm
Eser Adı
(dc.title)
İNSAN ONTOLOJİSİ AÇISINDAN IMMANUEL KANT’TA KİŞİ (PERSON) KAVRAMI
Eser Sahibi
(dc.contributor.author)
SÜMEYYE ŞEN
Tez Danışmanı
(dc.contributor.advisor)
BÜLENT SÖNMEZ
Yayıncı
(dc.publisher)
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
Tür
(dc.type)
Yüksek Lisans
Özet
(dc.description.abstract)
18. yüzyıl Aydınlanma çağı filozoflarından biri olan Immanuel Kant, kendi döneminde hakim bilimsel bir anlayış olan doğa mekanizminin felsefedeki tezahürü olarak determinizm yaklaşımına karşı özgürlüğü ve dolayısıyla ahlakı savunmak adına, doğa mekanizminden bağımsız olan bir alanın olanağını ortaya koymuş ve bunun da bu mekanizmden farklı olarak deneye tâbi olmayan bir biçimde a priori ve sadece pratikte onaylanabileceğini savunmuştur. Ama öte yandan da doğadaki mekanizmi veya nedenselliği reddetmemiştir. “Mundus sensibilis” (duyulur dünya) ve “mundus intelligibilis” (düşünülür dünya) olarak ayrımladığı sistemde, doğa mekanizmi duyulur dünyaya aitken, özgürlük ve ahlak düşünülür dünyaya ait olagelmiştir. Kant bu bağlamda kişilik eğilimi ve kişi kavramlarından ilkini -duyulur dünyaya atıfla- insan doğasının kapsamına, ikincisini -düşünülür dünyaya atıflaahlakın kapsamına almıştır. Bu çalışmada, söz konusu kavramlar üzerinden, Kant’ın, ahlak felsefesinde hayvanlık-insanlık-kişilik olarak yaptığı ayrım içerisinde ahlaki açıdan en üst konuma sahip olan kişi (person) kavramını, ontolojik ve etik bakımdan insan doğası tartışmaları çerçevesinde analiz etmekte; kişi kavramının fiziki bir ayrımdan ziyade, temelde “iki yön” yerine “iki dünya” ayrımının olduğunu kabul etmek suretiyle geçerlilik kazanan ahlaki bir ayrıma dayandığını ortaya koymayı amaçlamaktayım.
Kayıt Giriş Tarihi
(dc.date.accessioned)
2023-03-06
Açık Erişim Tarihi
(dc.date.available)
2023-03-06
Yayın Tarihi
(dc.date.issued)
2022
Yayın Dili
(dc.language.iso)
tr
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Ahlak
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Immanuel Kant
Konu Başlıkları
(dc.subject)
İnsan Doğası
Tek Biçim Adres
(dc.identifier.uri)
https://hdl.handle.net/11469/3418
Analizler
Yayın Görüntülenme
Yayın Görüntülenme
Erişilen ülkeler
Erişilen şehirler
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında yükümlülüklerimiz ve çerez politikamız hakkında bilgi sahibi olmak için alttaki bağlantıyı kullanabilirsiniz.

creativecommons
Bu site altında yer alan tüm kaynaklar Creative Commons Alıntı-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.
Platforms