Kastamonulu Osmanlı Âlimi Ballıklızade Ahmed Mâhir Efendi (1860-1925) ve Tefsirciliği

Son dönem Osmanlı âlimlerinden olan 1860/70 Kastamonu doğumlu Ahmed Mâhir Efendi “Ballıklızâde” lakabıyla tanınmaktadır. O, 19. yüzyılda, Batı’nın pek çok yönde ilerleme gösterdiği ve Osmanlı’nın ise yaptığı ıslahatların yanında toprak kaybetmeye başladığı Meşrutiyet döneminde yaşamıştır. Âlim Ahmed Hicâbî’den dersler almasının ardından kendisi de dersler vererek pek çok öğrenci yetiştirmiş, Dâru’l-Fünûn İlahiyât Fakültesi ve Medresetü’lVâizîn’de on üç yıl tefsir ve kelam dersleri okutmuştur. Bunun yanı sıra Yargıtay üyeliği, hâkimlik ve milletvekilliği yapmış olan âlim, siyasi bir kişilik olarak da karşımıza çıkmaktadır. Yayınlanan dört eseri bulunan Mâhir Efendi, Kastamonu’nun dini, siyasi, edebi alanlarda yetiştirdiği önemli şahsiyetlerdendir. Bu bağlamda çalışmanın amacı eserlerinden hareketle Ahmed Mâhir’in tefsirciliğini ortaya koymaktır. Bu çalışma kapsamında öncelikle Meşrutiyet Dönemi ve bu dönemde tefsir ilminin konumu ele alınmıştır. İkinci olarak Ahmed Mâhir’in hayatına dair bilgiler aktarıldıktan sonra “Mu’cizât-ı Kur’âniyye” ve “el-Fâtiha fî Tefsîri’l-Fâtiha” eserleri özelinde tefsirciliği incelenmiştir. Bu inceleme için de nitel araştırma yöntemi ve doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Ayrıca veriler betimleme, örnekleme ve ilişkilendirme teknikleri yardımıyla analiz edilmiştir. Ahmed Mâhir’in hem siyasi hem de dini bir yönünün olması ve bugün elimizde ona dair dört eserin bulunmasıonun araştırılmasını önemli kılmaktadır. Onunla ilgili tasavvufi yönünün vurgulandığı bir doktora tezi ile aynı kişi tarafından hazırlanmış bir makale yine
tasavvuf sahasında yazdığı eser ile alakalı iki yüksek lisans tezi yapılmıştır.
Onun dışında hayatına ve eserlerine dair özlü bilgiler veren kaynaklar olsa
da bazı biyografik ya da literatüre yönelik çalışmalarda verilen kısa bilgiler
dışında “Mu’cizât-ı Kur’âniyye” ve “el-Fâtiha fî Tefsîri’l-Fâtiha” isimli eserlerinin akademik bir çalışmanın konusu olduğuna rastlamadık. Bu durum da
bu çalışmayı önemli hale getirmiştir. Ayrıca müellifin Fâtiha suresi tefsirinin
özgün olup olmadığına ilişkin çeşitli yorumların mevcudiyeti bu meseleyi
problem olarak ele almamıza neden olmuştur. İncelememiz neticesinde Ahmed Mâhir’in özellikle “Mu’cizât-ı Kur’âniyye” eserine, dönemindeki siyasi
ya da dini olumsuz durumları taşıdığını tespit ettik. Kur’ân’ın mükemmelliği
ve her şeyi içerdiği düşüncesinden hareketle ayetleri, bu durumları düzeltmek
için kullanmıştır. “el-Fâtiha fî Tefsîri’l-Fâtiha” eseri ise bize hem o dönem
Osmanlı tefsir birikimin izlerini hem de bu âlimin tefsir, hadis ve edebiyata
dair ilmi geleneğe sahip olduğunu göstermektedir

Ahmed Mâhir, who was born in Kastamonu in 1860-70, is one of the last period Ottoman scholars and is known by the penname "Ballıkızâde". He lived in the 19th century, during the Constitutional Monarchy period when the West made progress in many directions and the Ottoman Empire began to lose land alongside its reforms. The First Constitutional Monarchy was proclaimed and with its end, the period of tyranny with prohibitive and oppressive features, which lasted for about 30 years, began.with II. Abdülhamit neutralized the defenders of constitutionalism. With the end of the First Constitutional Monarchy, situations such as freedom and reform began to lose their effect, and II. Constitutional Monarchy has been declared. When we look at the Ottoman period in general, we see that both full commentaries were written and only sura or verse commentaries were made. Translations and summaries of certain parts of the tafsirs were also made. During the Ottoman period, scholars did not try to bring a new method to tafsir. Generally, the tafsir of suras such as Fâtiha, Mulk, and Vâkıa were included. In this period, the commentaries
of Zemahşeri (d.538/1144) and Kadı Beydâvî (d.685/1286) were taught in
Tafsir classes. Another noteworthy issue in tafsir studies in this period is the
annotation and commentary studies. “Peace (Huzur) lessons”, which means
“lectures in the presence of the sultan”, also have an important role. Another
remarkable subject in the Ottoman period tafsir studies is the annotation
and commentary studies. Many names wrote annotations on the works of
commentators such as Zemahşeri and Beydavî. Commentary and annotation
tradition, as a reflection of the scientific understanding of the period, left an
important scientific legacy to the following periods with the ones they put on
the existing knowledge. Annotations and commentaries are generally made
on the works of scholars who are accepted as authority. The main purpose of
writing the annotations is to ensure that the work in question is understood.
After taking lessons from the scholar Ahmed Hicâbî, he also gave lectures
and educated many students, and taught tafsir and theology. Since Islamic
sciences had an important place in Ottoman scholary , everyone from the
bureaucracy, the scientific class, and the military could work in these fields,
as they had also passed the madrasa education. Similarly, in addition to his
legal and political duties, Ahmed Mâhir taught both tafsir and theology for
13 years as a clergyman at the Faculty of Theology in Medresetü'l-Vâizîn and
Darülfünun. In addition to this, the scholar, who has served as a member of the
Supreme Court, a judge, and a deputy, also appears as a political personality.
Ahmed Mâhir, who has four published works, is one of the important
personalities that Kastamonu raised in religious, political, and literary fields. In
this study, the Constitutional Era and the position of the science of tafsir in this
period are discussed. Secondly, after transferring information about Ahmed
Mâhir's life, his exegesis method on the works of "Mu'cizât-ı Kur'âniyye"
and "al-Fâtiha fî Tefsîri'l-Fâtiha" was examined. Mu'cizât-ı Kur’âniyye was
formed by bringing together the articles written by Ahmed Mâhir in various
newspapers and some manuscripts. The book covers 28 different topics. This
work of Ahmed Mâhir on the interpretation of Surah Fâtiha consists of the
notes of the exegesis lessons he taught in Dârülfünun. The fact that Ahmed
Mâhir has both a political and religious personality and that we have four works
about him today makes it important to research him. A doctoral thesis about
him, in which his mystical aspect was emphasized, and an article prepared
by the same person, again, two master's theses were made about the work
he wrote in the field of Sufism. some sources provide concise information
about his life and works, and brief information given in some biographicalor literature studies. But his works named "Mu'cizât-ı Kur'âniyye" and "alFâtiha fî Tefsîri'l-Fâtiha" have not been adressed academically. As a result of
our analysis, Ahmed Mâhir has conveyed the negative political or religious
situations of his period, especially in his work "Mu'cizât-ı Kur'âniyye". Based
on the idea that the Qur'an is perfect and contains everything, he wielded
the verses to correct these situations. His work "el-Fâtiha fî Tefsîri'l-Fâtiha"
shows us both the traces of the Ottoman tafsir accumulation of that period
and that this scholar has a scientific tradition on tafsir, hadith, and literature.
Some of problems will arise when we use today's understanding of tafsir or
today's assumptions about how original work is to understand another period.
The codes of this period cannot be used to define another period, but maybe to
understand the periods in question.


Erişime Açık
Görüntülenme
41
17.01.2023 tarihinden bu yana
İndirme
1
17.01.2023 tarihinden bu yana
Son Erişim Tarihi
18 Haziran 2024 07:01
Google Kontrol
Tıklayınız
Tam Metin
Tam Metin İndirmek için tıklayın Ön izleme
Detaylı Görünüm
Eser Adı
(dc.title)
Kastamonulu Osmanlı Âlimi Ballıklızade Ahmed Mâhir Efendi (1860-1925) ve Tefsirciliği
Eser Sahibi
(dc.contributor.author)
HATİCE MERVE ÇALIŞKAN BAŞER
Yayın Tarihi
(dc.date.issued)
2022
Yayıncı
(dc.publisher)
Dini Araştırmalar Dergisi / The Journal of Religious Studies
Tür
(dc.type)
Makale
Özet
(dc.description.abstract)
Son dönem Osmanlı âlimlerinden olan 1860/70 Kastamonu doğumlu Ahmed Mâhir Efendi “Ballıklızâde” lakabıyla tanınmaktadır. O, 19. yüzyılda, Batı’nın pek çok yönde ilerleme gösterdiği ve Osmanlı’nın ise yaptığı ıslahatların yanında toprak kaybetmeye başladığı Meşrutiyet döneminde yaşamıştır. Âlim Ahmed Hicâbî’den dersler almasının ardından kendisi de dersler vererek pek çok öğrenci yetiştirmiş, Dâru’l-Fünûn İlahiyât Fakültesi ve Medresetü’lVâizîn’de on üç yıl tefsir ve kelam dersleri okutmuştur. Bunun yanı sıra Yargıtay üyeliği, hâkimlik ve milletvekilliği yapmış olan âlim, siyasi bir kişilik olarak da karşımıza çıkmaktadır. Yayınlanan dört eseri bulunan Mâhir Efendi, Kastamonu’nun dini, siyasi, edebi alanlarda yetiştirdiği önemli şahsiyetlerdendir. Bu bağlamda çalışmanın amacı eserlerinden hareketle Ahmed Mâhir’in tefsirciliğini ortaya koymaktır. Bu çalışma kapsamında öncelikle Meşrutiyet Dönemi ve bu dönemde tefsir ilminin konumu ele alınmıştır. İkinci olarak Ahmed Mâhir’in hayatına dair bilgiler aktarıldıktan sonra “Mu’cizât-ı Kur’âniyye” ve “el-Fâtiha fî Tefsîri’l-Fâtiha” eserleri özelinde tefsirciliği incelenmiştir. Bu inceleme için de nitel araştırma yöntemi ve doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Ayrıca veriler betimleme, örnekleme ve ilişkilendirme teknikleri yardımıyla analiz edilmiştir. Ahmed Mâhir’in hem siyasi hem de dini bir yönünün olması ve bugün elimizde ona dair dört eserin bulunmasıonun araştırılmasını önemli kılmaktadır. Onunla ilgili tasavvufi yönünün vurgulandığı bir doktora tezi ile aynı kişi tarafından hazırlanmış bir makale yine tasavvuf sahasında yazdığı eser ile alakalı iki yüksek lisans tezi yapılmıştır. Onun dışında hayatına ve eserlerine dair özlü bilgiler veren kaynaklar olsa da bazı biyografik ya da literatüre yönelik çalışmalarda verilen kısa bilgiler dışında “Mu’cizât-ı Kur’âniyye” ve “el-Fâtiha fî Tefsîri’l-Fâtiha” isimli eserlerinin akademik bir çalışmanın konusu olduğuna rastlamadık. Bu durum da bu çalışmayı önemli hale getirmiştir. Ayrıca müellifin Fâtiha suresi tefsirinin özgün olup olmadığına ilişkin çeşitli yorumların mevcudiyeti bu meseleyi problem olarak ele almamıza neden olmuştur. İncelememiz neticesinde Ahmed Mâhir’in özellikle “Mu’cizât-ı Kur’âniyye” eserine, dönemindeki siyasi ya da dini olumsuz durumları taşıdığını tespit ettik. Kur’ân’ın mükemmelliği ve her şeyi içerdiği düşüncesinden hareketle ayetleri, bu durumları düzeltmek için kullanmıştır. “el-Fâtiha fî Tefsîri’l-Fâtiha” eseri ise bize hem o dönem Osmanlı tefsir birikimin izlerini hem de bu âlimin tefsir, hadis ve edebiyata dair ilmi geleneğe sahip olduğunu göstermektedir
Özet
(dc.description.abstract)
Ahmed Mâhir, who was born in Kastamonu in 1860-70, is one of the last period Ottoman scholars and is known by the penname "Ballıkızâde". He lived in the 19th century, during the Constitutional Monarchy period when the West made progress in many directions and the Ottoman Empire began to lose land alongside its reforms. The First Constitutional Monarchy was proclaimed and with its end, the period of tyranny with prohibitive and oppressive features, which lasted for about 30 years, began.with II. Abdülhamit neutralized the defenders of constitutionalism. With the end of the First Constitutional Monarchy, situations such as freedom and reform began to lose their effect, and II. Constitutional Monarchy has been declared. When we look at the Ottoman period in general, we see that both full commentaries were written and only sura or verse commentaries were made. Translations and summaries of certain parts of the tafsirs were also made. During the Ottoman period, scholars did not try to bring a new method to tafsir. Generally, the tafsir of suras such as Fâtiha, Mulk, and Vâkıa were included. In this period, the commentaries of Zemahşeri (d.538/1144) and Kadı Beydâvî (d.685/1286) were taught in Tafsir classes. Another noteworthy issue in tafsir studies in this period is the annotation and commentary studies. “Peace (Huzur) lessons”, which means “lectures in the presence of the sultan”, also have an important role. Another remarkable subject in the Ottoman period tafsir studies is the annotation and commentary studies. Many names wrote annotations on the works of commentators such as Zemahşeri and Beydavî. Commentary and annotation tradition, as a reflection of the scientific understanding of the period, left an important scientific legacy to the following periods with the ones they put on the existing knowledge. Annotations and commentaries are generally made on the works of scholars who are accepted as authority. The main purpose of writing the annotations is to ensure that the work in question is understood. After taking lessons from the scholar Ahmed Hicâbî, he also gave lectures and educated many students, and taught tafsir and theology. Since Islamic sciences had an important place in Ottoman scholary , everyone from the bureaucracy, the scientific class, and the military could work in these fields, as they had also passed the madrasa education. Similarly, in addition to his legal and political duties, Ahmed Mâhir taught both tafsir and theology for 13 years as a clergyman at the Faculty of Theology in Medresetü'l-Vâizîn and Darülfünun. In addition to this, the scholar, who has served as a member of the Supreme Court, a judge, and a deputy, also appears as a political personality. Ahmed Mâhir, who has four published works, is one of the important personalities that Kastamonu raised in religious, political, and literary fields. In this study, the Constitutional Era and the position of the science of tafsir in this period are discussed. Secondly, after transferring information about Ahmed Mâhir's life, his exegesis method on the works of "Mu'cizât-ı Kur'âniyye" and "al-Fâtiha fî Tefsîri'l-Fâtiha" was examined. Mu'cizât-ı Kur’âniyye was formed by bringing together the articles written by Ahmed Mâhir in various newspapers and some manuscripts. The book covers 28 different topics. This work of Ahmed Mâhir on the interpretation of Surah Fâtiha consists of the notes of the exegesis lessons he taught in Dârülfünun. The fact that Ahmed Mâhir has both a political and religious personality and that we have four works about him today makes it important to research him. A doctoral thesis about him, in which his mystical aspect was emphasized, and an article prepared by the same person, again, two master's theses were made about the work he wrote in the field of Sufism. some sources provide concise information about his life and works, and brief information given in some biographicalor literature studies. But his works named "Mu'cizât-ı Kur'âniyye" and "alFâtiha fî Tefsîri'l-Fâtiha" have not been adressed academically. As a result of our analysis, Ahmed Mâhir has conveyed the negative political or religious situations of his period, especially in his work "Mu'cizât-ı Kur'âniyye". Based on the idea that the Qur'an is perfect and contains everything, he wielded the verses to correct these situations. His work "el-Fâtiha fî Tefsîri'l-Fâtiha" shows us both the traces of the Ottoman tafsir accumulation of that period and that this scholar has a scientific tradition on tafsir, hadith, and literature. Some of problems will arise when we use today's understanding of tafsir or today's assumptions about how original work is to understand another period. The codes of this period cannot be used to define another period, but maybe to understand the periods in question.
Kayıt Giriş Tarihi
(dc.date.accessioned)
2023-01-17
Açık Erişim Tarihi
(dc.date.available)
2023-01-17
Yayın Dili
(dc.language.iso)
tr
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Tefsir
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Osmanlı
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Ahmed Mâhir
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Meşrutiyet
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Fâtiha
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Mu’cizât-ı Kur’âniye
Atıf için Künye
(dc.identifier.citation)
Çalışkan Başer, Hatice Merve . "Kastamonulu Osmanlı Âlimi Ballıklızade Ahmed Mâhir Efendi (1860-1925) ve Tefsirciliği". Dini Araştırmalar 25 / 62 (Haziran 2022): 33-58 . https://doi.org/10.15745/da.1077002
Alternatif Yayın Başlığı
(dc.title.alternative)
Ottoman Scholar from Kastamonu Ahmed Mâhir(1860-1925) Efendi and his Tafsir Methodology
Yayının ilk sayfa sayısı
(dc.identifier.startpage)
33
Yayının son sayfa sayısı
(dc.identifier.endpage)
58
Dergi Adı
(dc.relation.journal)
Dini Araştırmalar Dergisi / The Journal of Religious Studies
Dergi Sayısı
(dc.identifier.issue)
62
Dergi Cilt
(dc.identifier.volume)
25
DOI Numarası
(dc.identifier.doi)
1077002
Haklar
(dc.rights)
Open access
Tek Biçim Adres
(dc.identifier.uri)
https://hdl.handle.net/11469/3259
Analizler
Yayın Görüntülenme
Yayın Görüntülenme
Erişilen ülkeler
Erişilen şehirler
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında yükümlülüklerimiz ve çerez politikamız hakkında bilgi sahibi olmak için alttaki bağlantıyı kullanabilirsiniz.

creativecommons
Bu site altında yer alan tüm kaynaklar Creative Commons Alıntı-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.
Platforms