Teoride ve uygulamada çok yıllı bütçeleme : Türkiye değerlendirmesi

Devletin gelecek dönemde yapacağı harcamalar ve elde edeceği gelirler üzerine yapılan tahminleri içeren devlet bütçesinin işlevleri ve kapsamı hakkında birçok fikir ortaya atılmıştır. Kamu sektörünün piyasada mümkün olduğunca az yer almasının savunulduğu dönemlerde devlet bütçesi sadece gelir ve gider tahminlerini içeren bir belge iken teknolojinin ilerlemesi ile modern ekonomiye geçilmesinden sonra toplumun taleplerinin artması ve değişmesi sonucu bir mali politika aracı haline gelmiştir. Ekonomideki bu değişim kamu harcamalarını arttırmış ve bu artış vergilerle finanse edildiğinden vergi ödeyen bireylerin kamu kaynaklarının etkin kullanımını sorgulamasına neden olmuştur. Yeni bütçe sistemleri geliştirilmiş ve kamu mali yönetiminde etkinlik arayışları başlamıştır. Bu arayışların neticesinde günümüzde birçok gelişmiş ve gelişmekte olan ülke tarafından kullanılan performans esaslı bütçe sistemi geliştirilmiş ve kamu mali yönetiminde etkinliği arttırmak amacıyla bütçeye orta vadeli bakış açısı getiren çok yıllı bütçe uygulamasına geçilmiştir.
Bu çalışmada devletin orta vadedeki kaynak yapısını göz önünde bulundurarak gelir ve giderlerini tahmin etmesini sağlayan çok yıllı bütçe uygulamasının ortaya çıkışı ele alınarak Türkiye’de uygulanışı değerlendirilmiştir. Bu kapsamda ABD, İsveç, Yeni Zelanda çok yıllı bütçe uygulamasına öncülük ettiği ve başarıyla uyguladığı için, Polonya, Brezilya, Güney Afrika ise çok yıllı bütçe uygulamasına geçiş sebepleri Türkiye ile benzer olduğu veya ekonomik gelişmişlik seviyesi Türkiye’ye benzediği için örnek ülke olarak seçilmiş ve çok yıllı bütçe uygulamaları incelenmiştir. Türkiye’nin çok yıllı bütçe uygulamasını başlattığı 2006-2008 döneminden başlayarak günümüze kadar her yıl hazırlanan ve üç yıllık dönemi kapsayan orta vadeli mali planlar incelenmiştir. Yapılan incelemelerden sonra Türkiye’de çok yıllı bütçe ile istenilen sonuca ulaşılamamasına neden olan sorunlardan bahsedilmiş ve bu sorunlara çözüm önerileri getirilmiştir.

Erişime Açık
Görüntülenme
7
02.12.2021 tarihinden bu yana
İndirme
1
02.12.2021 tarihinden bu yana
Son Erişim Tarihi
05 Haziran 2024 11:47
Google Kontrol
Tıklayınız
Tam Metin
Tam Metin İndirmek için tıklayın Ön izleme
Detaylı Görünüm
Eser Adı
(dc.title)
Teoride ve uygulamada çok yıllı bütçeleme : Türkiye değerlendirmesi
Eser Sahibi
(dc.contributor.author)
Gazioğlu, Abdulcelil
Tez Danışmanı
(dc.contributor.advisor)
Ahmet UTKUSEVEN
Yayıncı
(dc.publisher)
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
Tür
(dc.type)
Yüksek Lisans
Özet
(dc.description.abstract)
Devletin gelecek dönemde yapacağı harcamalar ve elde edeceği gelirler üzerine yapılan tahminleri içeren devlet bütçesinin işlevleri ve kapsamı hakkında birçok fikir ortaya atılmıştır. Kamu sektörünün piyasada mümkün olduğunca az yer almasının savunulduğu dönemlerde devlet bütçesi sadece gelir ve gider tahminlerini içeren bir belge iken teknolojinin ilerlemesi ile modern ekonomiye geçilmesinden sonra toplumun taleplerinin artması ve değişmesi sonucu bir mali politika aracı haline gelmiştir. Ekonomideki bu değişim kamu harcamalarını arttırmış ve bu artış vergilerle finanse edildiğinden vergi ödeyen bireylerin kamu kaynaklarının etkin kullanımını sorgulamasına neden olmuştur. Yeni bütçe sistemleri geliştirilmiş ve kamu mali yönetiminde etkinlik arayışları başlamıştır. Bu arayışların neticesinde günümüzde birçok gelişmiş ve gelişmekte olan ülke tarafından kullanılan performans esaslı bütçe sistemi geliştirilmiş ve kamu mali yönetiminde etkinliği arttırmak amacıyla bütçeye orta vadeli bakış açısı getiren çok yıllı bütçe uygulamasına geçilmiştir. Bu çalışmada devletin orta vadedeki kaynak yapısını göz önünde bulundurarak gelir ve giderlerini tahmin etmesini sağlayan çok yıllı bütçe uygulamasının ortaya çıkışı ele alınarak Türkiye’de uygulanışı değerlendirilmiştir. Bu kapsamda ABD, İsveç, Yeni Zelanda çok yıllı bütçe uygulamasına öncülük ettiği ve başarıyla uyguladığı için, Polonya, Brezilya, Güney Afrika ise çok yıllı bütçe uygulamasına geçiş sebepleri Türkiye ile benzer olduğu veya ekonomik gelişmişlik seviyesi Türkiye’ye benzediği için örnek ülke olarak seçilmiş ve çok yıllı bütçe uygulamaları incelenmiştir. Türkiye’nin çok yıllı bütçe uygulamasını başlattığı 2006-2008 döneminden başlayarak günümüze kadar her yıl hazırlanan ve üç yıllık dönemi kapsayan orta vadeli mali planlar incelenmiştir. Yapılan incelemelerden sonra Türkiye’de çok yıllı bütçe ile istenilen sonuca ulaşılamamasına neden olan sorunlardan bahsedilmiş ve bu sorunlara çözüm önerileri getirilmiştir.
Kayıt Giriş Tarihi
(dc.date.accessioned)
15.08.2018
Açık Erişim Tarihi
(dc.date.available)
2018-08-15
Yayın Tarihi
(dc.date.issued)
2018
Yayın Dili
(dc.language.iso)
tr
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Çok Yıllı Bütçeleme
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Orta Vadeli Mali Plan
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Orta Vadeli Harcama Sistemi
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Performans Esaslı Bütçeleme Sistemi
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Türkiye’de Çok Yıllı Bütçeleme
Tek Biçim Adres
(dc.identifier.uri)
Http://hdl.handle.net/11469/399
Analizler
Yayın Görüntülenme
Yayın Görüntülenme
Erişilen ülkeler
Erişilen şehirler
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında yükümlülüklerimiz ve çerez politikamız hakkında bilgi sahibi olmak için alttaki bağlantıyı kullanabilirsiniz.

creativecommons
Bu site altında yer alan tüm kaynaklar Creative Commons Alıntı-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.
Platforms